ناگفته هایی از سکوت مرگبار

آنگ سان سوچی که زمانی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین رهبران دموکراسی خواه دنیا شناخته میشد امروزه به یکی از بحث برانگیزترین شخصیتهای جهان تبدیل شده است.از سال ۱۹۸۲ که اقلیت مسلمان روهینگیا از فهرست ۱۳۵ اقلیت شناخته شده قومی این کشور حذف شدند. این اقلیت همراه با چهار اقلیت قومی دیگر از داشتن ملیت میانمار محرومند و شهروند این کشور محسوب نمی شوند.

کشور میانمار از جمله کشورهای کمتر توسعه یافته جهان محسوب می شود و براساس آمار سازمان ملل متحد، میانمار در سال ۲۰۱۵ در بین ۱۸۸ کشور بلحاظ میزان توسعه یافتگی در پایین جدول واقع شده و رتبه ۱۴۵ را داشت.در این میان اقلیت مسلمان روهینگیا که از یکی از ستمدیدهترین اقلیتهای جهان هستند، در وضعیت بسیار بدتری نسبت به سایر اقوام میانمار دارند. اقلیت مسلمان روهینگیا سالیان سال است که تحت ستم بوده و از حقوق انسانی و اجتماعی خود محرومند.براساس گزارش یونیسف، حدود ۶۰ درصد از جمعیت روهینگیا به علت فقر اقتصادی هرگز به مدرسه نرفتهاند و ۸۰ درصد از آنان بیسواد هستند. سابقه مبارزاتی خانم آنگ : آنگ سان سوچی متولد ۱۹۴۵م سیاستمدار، دیپلمات، نویسنده و مدافع حقوق بشر برمهای است. که به عنوان نخستین مشاور دولتی میانمار و رهبر اتحادیه ملی برای دموکراسی فعالیت میکند. او همچنین نخستین زنی است که به عنوان وزیر امور خارجه، برق و انرژی و آموزش در کابینه رئیس جمهور تین چیاو فعالیت کرده و از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ نماینده پارلمان این کشور بودهاست.او از مخالفان حکومت سابق نظامی میانمار و برنده جایزه صلح نوبل )۱۹۹۱ ،)لژیون دونور )فرمانده(، جایزه ساخاروف، نشان افتخار آزادی رئیسجمهوری، جایزه بینالمللی سیمون بولیوار )از دولت ونزوئال(، جایزه جواهر لعل نهرو را به منظور تفاهم بینالمللی از دولت هند )۱۹۹۲ )و جایزه اوالف پالمه شدهاست. نام وی برگرفته از ۳ نام پدرش، ژنرال آنگ سان، سو مادربزرگ پدریاش و چی نام مادرش است.پدرش بنیانگذار ارتش نوین برمه)میانمار(و از مذاکره کنندگان استقالل برمه از انگلستان در سال ۱۹۴۷ بود. وی که یکی از قهرمانان استقالل برمه شناخته میشود، ۶ ماه پیش از اعالم استقالل این کشور کشته شد مادرش نیز به عنوان یک چهره سیاسی در دولت جدید برمه حضور داشت و به عنوان سفیر به هند و نپال اعزام شد و فرصتی فراهم آورد تا آنگ سان در سال ۱۹۶۴ به تحصیل علوم سیاسی در دهلی بپردازد.آنگ سان سوچی در ۱۹۶۹ دوره کارشناسی خود را در رشتههای فلسفه، علوم سیاسی و اقتصاد در کالجی در آکسفورد به پایان رساند..او در ۱۹۸۵ دکترای خود را از دانشکده مطالعات مشرقزمین و آفریقا دانشگاه لندن دریافت کرد.آنگ سان سوچی در سال ۱۹۸۸ برای نگهداری از مادر بیمارش به برمه بازگشت و از همان سال فعالیتهای دموکراسیخواهانه خود را آغاز کرد.او پس از بازگشت به برمه درگیر مبارزات علیه نه وین، دیکتاتور وقت شد که در ۱۸ سپتامبر ۱۹۸۸ طی یک کودتای نظامی به قدرت رسید. این مبارزات توسط ارتش به شدت سرکوب شد.در ماه مه سال ۱۹۹۰ حکومت نظامی برمه دستور برگزاری انتخابات را صادر کرد. با وجود این که سوچی در رانگون در حبس خانگی به سر می برد، حزب تحت رهبری او )لیگ ملی برای دموکراسی( در این انتخابات با اکثریت قاطع به پیروزی رسید. با وجود اعطای جایزه صلح نوبل به خانم سوچی، او تا سال ۱۹۹۵ در حبس بود.رفت و آمد خانم سوچی به شدت محدود شد. او بار دیگر در سال ۲۰۰۰ بازداشت، و ۲ سال بعد بدون قید و شرط آزاد شد.آنگ سان سوچی نپذیرفت که برمه را ترک کند و گفت ترجیح میدهد در کنار مردم کشورش بماند. در حدود ۱ سال بعد، در پی بروز درگیری بین هواداران خانم سوچی و طرفداران دولت، بار دیگر سوچی زندانی شد. از آن موقع تا پیش از آزادی سال ۲۰۱۰ ،سوچی تقریبا به طور بی وقفه در حبس بوده است. نظامیان میانمار که تحت فشارهای داخلی و خارجی در سال ۲۰۱۰ با روند اصالحات تدریجی در این کشور موافقت کرده بودند مجبور شدند آنگ سان سوچی را از حبس خانگی آزاد کنند. رویداد بزرگی که نوید آغاز یک اصالحات واقعی را در میانمار میداد و باعث خوشحالی بسیاری از فعاالن حقوق بشری جهان شد که صبر و استقامت سوچی را طی سالهای زندان میستودند. سکوت تأملبرانگیز برنده جایزه صلح نوبل وچالش حقوق بشری : بحران مسلمانان روهینگیا اولین چالش پیش روی حکام میانمار در مسیر اصالحات و همچنین اولین چالش حقوق بشری آنگ سان سوچی برنده صلح نوبل بود.شروع موج تازه حمالت بودائیان تندرو علیه اقلیت روهینگیا در سال ۲۰۱۲ نه تنها با مخالفت دولت در این کشور مواجه نشد بلکه بنا بر گزارشهای

هادهای مختلف سازمان ملل، ارتش و نیروهای امنیتی میانمار به صورت سازمان یافته از عوامل اصلی سرکوب مسلمانان در ایالت راخین در غرب میانمار بودند. در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ بیش از یکصد هزار روهینگیا از خانه و کاشانه خود آواره شدند و بالع بر ۲۰۰ نفر کشته شدند. در سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ مجددا موج تازهای از حمالت خشونت بار و سازمان یافته توسط ارتش میانمار علیه مسلمانان روهنیگیا صورت گرفت که باعث شد بالغ بر ۶۰۰ هزار نفر به سمت مرزهای بنگالدش فرار کنند. طی این خشونتها بیش از ۴۰۰ نفر نیز قتل عام شدند.واکنش آنگ سان سوچی به بحران کشتار و سرکوب مسلمانان روهینگیا را میتوان به دو بخش تقسیم کرد. بخش اول مربوط به سالهای پس از آزادی یعنی ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ است. در این مدت سوچی از نظر سیاسی قدرتی نداشت و تنها به عنوان رهبر اپوزیسیون شناخته میشد. درحالیکه افکار عمومی جهان و اغلب فعاالن و سازمانهای حقوق بشری خشونتها علیه مسلمانان رو محکوم کرده بودند، برنده صلح نوبل ترجیح داد در برابر مهمترین بحران حقوق بشری آن زمان که بیخ گوشش در حال رخ دادن بود سکوت کند. او در تنها واکنش خود به این بحران، پاکسازی علیه مسلمانان را رد کرد و گفت که بودائیان نیز قربانی خشونت هستند! بخش دوم مربوط به سالهای پس از ۲۰۱۵ است که حزب آنگ سان سوچی در انتخابات میانمار پیروز شده، اغلب کرسیهای پارلمان را در اختیار گرفت. سوچی تنها به خاطر اینکه همسرش خارجی است نتوانست رئیس جمهور رسمی شود اما در واقع قدرت اصلی در اختیار وی است.از نکات جالب انتخاباتی که خانم سوچی در آن پیروز شد این بود که مسلمانان روهینگیا برای اولین بار اجازه نیافتند در انتخابات شرکت کنند؛ بازتابی از موضع خانم سوچی و حاکمان نظامی میانمار که مسلمانان روهینگیا را اصال شهروند این کشور محسوب نمیکنند و خواستار کوچاندن آنها به کشورهای اطراف به ویژه بنگالدش هستند.پس از اوج گیری خشونتها علیه مسلمانان روهینگیا در سال ۲۰۱۶ فشارهای بینالمللی و رسانهای علیه آنگ سان سوچی و سکوت مرگبارش در قبال این بحران حقوق بشری افزایش یافت. سازمان ملل متحد صریحا دولت میانمار را به پاکسازی قومی متهم کرد.سوچی در واکنش به انتقادها از مواضعش در برابر روهینگیا باز هم سکوت پیشه کرد اما تاکید کرد که نیروهای میانمار در ایالت راخین بر اساس حاکمیت قانون عمل میکنند.»یانگ لی« گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل در امور میانمار از مواضع سوچی انتقاد کرد و گفت که خانم سوچی که قدرت اصلی را در میانمار بر عهده دارد از محکوم کردن جنایات ارتش خودداری کرده است. وی همچنین ادعای دولت میانمار که گفته بود آنها خودشان خانههای خود را آتش زده اند را رد کرد و آن را براساس شواهد و مدارکی که سازمان ملل در اختیار داشت غیرممکن خواند.رهبران بسیاری از کشورهای اسالمی نیز از نحوه برخورد خشونت بار دولت میانمار با مسلمانان روهنیگیا و به ویژه سکوت آنگ سان سوچی در این زمینه شدیدا انتقاد کردند.آنگ سان سوچی پس از سالها سکوت در برابر بحران مسلمانان روهینگیا و انتقادات فزاینده حقوق بشری از وی، باالخره در سپتامبر ۲۰۱۷ سکوتش را در این زمینه شکست و در واکنش به انتشار تصاویر دلخراش از کشتار مسلمانان روهینگیا به دست نظامیان میانمار گفت که این نوع اطالعات جعلی تنها گوشهای از کوه یخ بزرگی از اطالعات غلط است که برای مشکلآفرینی بین جوامع مختلف ایجاد شده و جهت تامین منافع تروریستها است! این موضعگیری سوچی آب سردی بود بر روی همه کسانی که همچنان نسبت به آنگ سان سوچی به عنوان یک قهرمان حقوق بشری امیدوار بودند.روزنامه نیویورک تایمز با بیان اینکه "آنچه بر مسلمانان روهینگیا میگذرد مایه شرم سوچی است" نوشت؛ "شرم آور است. ما به تو)سوچی( افتخار کردیم و برای آزادی شما جنگیدیم و حاال تو از این آزادی برای چشمپوشی از کشتار مردمت استفاده میکنی؟""کِن راث" رئیس دیدهبان حقوق بشر درباره مواضع سوچی گفته: »زمانیکه سوچی جایزه صلح نوبل را به دلیل ایستادگی در برابر ظلم دریافت کرد ما او را تحسین کردیم؛ اما حاال او نماد مشارکت در جنایتی که علیه روهینگیا صورت میگیرد، است. در نوامبر ۲۰۱۸ سازمان عفو بینالملل اعالم کرد که جایزه اعطایی خود را از آنگ سان سوچی پس میگیرد. پیشتر مجلس کانادا نیز شهروندی افتخاری او را لغو کرده بود."سازمان ملل در ماه اوت ۲۰۱۸ در گزارشی خواستار تحقیق درباره مساله نسل کشی در میانمار و همچنین محاکمه فرمانده ارتش این کشور و ۵ ژنرال دیگر ارتش شده است.زید رعد الحسین کمیسیونر حقوق بشر سازمان ملل در واپسین روزهای کاری خود در ماه سپتامبر۲۰۱۸ بر موضوع بحران روهینگیا بسیار تاکید کرد و در مصاحبه با شبکه بی بی سی گفت که نیازی نبود خانم سوچی سخنگوی ارتش باشد، به جای این اظهارات او باید استعفا کند و به حبس خانگی بازگردد.به نظر میرسد آنگ سان سوچی تنها در حبس خانگی یک فعال حقوق بشری مطلوب باشد، او از فرصت سالهای پس از آزادی از حبس نه تنها قدمی در جهت بهبود حقوق بشر و صلح برنداشته بلکه برعکس با حمایت از خشونتهای سازمان یافته در کشورش علیه یک اقلیت قومی، آبروی هرچه فعال صلح و جایزه صلح نوبل را بر باد داد. وی در برابر خواستههای جامعه جهانی از جمله تقاضای داالیی الما، رهبر بوداییان تبت و دیگر برندگان جایزه صلح همانند مالله یوسفزی و اسقف دزموند توتو برای پایان دادن به سکوت خود در قبال بحران روهینگیا منفعالنه برخورد کرده است .این اولین بار نیست که یک برنده جایزه صلح نوبل تبدیل به ضد تبلیغ برای صلح میشود. باراک اوباما برنده جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۹ نیز به خاطر سیاستهای جنگ طلبانه به ویژه کشتار غیرنظامیان با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین در پاکستان، افغانستان و سومالی و یمن دست کمی از خانم سوچی ندارد.

دکتر هاتف مختار

 

ارښت را در صفحات اجتماعی دنبال کنید